Chịu chung số phận của ngành ôtô thế giới, các doanh nghiệp (DN) sản xuất lắp ráp ôtô tại Việt Nam cũng đang lâm vào tình cảnh rất khó tiêu thụ sản phẩm. Nhiều ý kiến cho rằng sắp tới sẽ có đợt đại hạ giá ô tô!
Thống kê của Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cho thấy, tiêu thụ ôtô của các doanh nghiệp DN sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước tháng 10/2008 đạt 5.679 chiếc, tăng 499 so với tháng 9/2008, nhưng lại giảm 26% so với cùng kỳ năm 2007.
 |
| Ôtô tồn đọng lớn ( Ảnh: Nguyên Vũ) |
Tuy nhiên nhiều ý kiến vẫn nghi ngờ về độ tin cậy của những con số do VAMA công bố. Theo một số ý kiến thì số lượng xe thực tế bán ra thấp hơn nhiều con số đã công bố và lượng xe tồn kho rất nhiều. Lý do là kế hoạch đặt xe của các đại lý thường phải thực hiện trước đó vài tháng và vào dịp cuối năm nhiều đại lý hy vọng nhu cầu tăng nên thường đặt hàng nhiều hơn để đề phòng thiếu xe, nhưng thời gian này lượng tiêu thụ không nhiều nên xe tồn đọng lớn.
Hiện nay một số DN có lượng xe tồn đọng lớn phải kể đến là Tập đoàn công nghiệp ôtô Việt Nam (Vinamotor) tồn trên 10.000 xe các loại. Ông Trần Bá Dương, Tổng giám đốc Công ty cổ phần ôtô Trường Hải cho biết lượng xe tồn đọng của DN này khoảng 4.000 xe, trong đó các mẫu xe du lịch mang thương hiệu Kia tồn trên 1.000 chiếc. Tuy nhiên một số nguồn tin cho biết lượng xe tồn của DN này trên thực tế phải gấp 2 lần con số nêu trên. Công ty cổ phần ôtô Xuân Kiên có lượng xe tồn khoảng 3.000 chiếc.
Các DN ôtô có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) như Merceddes, Ford, Toyota, Honda... thì kín như bưng, không hé lộ một tý gì về số lượnh xe tồn đọng của họ, nhưng theo các nguồn tin thì DN tồn thấp nhất cũng khoảng 300 đến trên 1.000 xe. Một số DN đã hết chỗ chưa phải thuê kho bên ngoài để chứa xe tồn.
Nếu có dịp đi trên Quốc lộ 2 đoạn qua Nhà máy Honda Việt Nam (Vĩnh Phúc), đứng trên cầu vượt trước nhà máy có thể nhìn thấy xe Civic xếp chật cứng trong sân, đấy là chưa kể số xe để trong nhà kho. Theo ước tính hiện Honda cũng đang tồn trên 1.000 xe Civic và con số bán xe trong tháng 11/2008 rất thấp. Một số nguồn tin cho biết từ đầu tháng 11/2008 đến nay Honda mới chỉ bán được khoảng 50 chiếc Civic.
Theo đánh giá của các DN, nhu cầu về xe trong những tháng cuối năm 2008 giảm khoảng 30%, thậm chí đến 50% tuỳ từng mẫu. Đối tượng khách hàng mua ôtô chủ yếu là các DN và những người kinh doanh có thu nhập cao. Nhưng do kinh tế suy giảm, nhiều DN và nhà kinh doanh gặp khó khăn, vì vậy nhu cầu về xe giảm mạnh.
Sẽ có đợt đại hạ giá!
Nhiều ý kiến cho rằng sẽ có cuộc đại hạ giá xe ôtô trong thời gian tới. Số lượng xe tồn nhiều để lâu sẽ là gánh nặng với các DN và đại lý. Nhiều DN hay đại lý đang vay vốn lưu động từ ngân hàng, đến kỳ thanh toán sẽ gặp khó khăn và người ta phải tìm cách đẩy số xe tồn kho này đi, thu tiền về.
Muốn vậy thì cách tốt nhất là giảm giá xe hoặc là đẩy mạnh khuyến mãi. Bên cạnh đó bản thân các đại lý cũng chủ động giảm giá xe, bán thấp hơn giá công bố chấp nhận một tỷ lệ hoa hồng thấp...
Trong thời gian qua, một số DN đã giảm giá xe. GM Daewoo đã liên tiếp giảm giá xe. Tính cả 3 đợt giảm giá vừa qua, mẫu xe Captiva giảm trên 3.000 USD/chiếc.
Từ ngày 18/11, Công ty Euro Auto đã giảm giá bán mạnh với 7/10 mẫu xe. Trong đó, mức giảm mạnh nhất thuộc về mẫu sedan 530i với 32.000 USD/chiếc. Mẫu xe có được mức giảm mạnh thứ hai là X5 với 24.700 USD/chiếc. Đứng thứ ba là M3 với 20.000 USD/chiếc, thứ tư là mẫu 320i với 14.000 USD và thứ năm là 325i với 12.000 USD/chiếc.
GM Daewoo cũng đã liên tiếp giảm giá xe trong thời gian qua. tính cả 3 đợt giảm giá vừa qua, mẫu xe Captiva giảm trên 3000 USD/chiếc. Công ty Trường Hải mới đây cũng giảm giá một loạt mẫu xe của Kia, chẳng hạn Kia Morning giảm từ 300 USD-500 USD/xe và mẫu xe Kia Sorento nhập khẩu, máy dầu giảm mạnh nhất 3.000 USD/xe.
Với một số DN như Honda, Toyota... không có thông lệ giảm giá thì đã và đang phải đẩy mạnh khuyến mãi để kích cầu tiêu dùng.
Bước sang năm 2009 thị trường ôtô còn được nhìn nhận là gặp nhiều khó khăn hơn hiện nay. Đối tượng khách hàng mua ôtô chủ yếu là các DN và những người kinh doanh có thu nhập cao. Nhưng do kinh tế suy giảm, nhiều DN và nhà kinh doanh gặp khó khăn, vì vậy nhu cầu về xe được dự báo là sẽ giảm mạnh.
Bên cạnh đó, từ 1/4/2009 Luật thuế tiêu thụ đặc biệt được sửa đổi, nhiều mẫu xe từ 9 chỗ trở xuống sẽ phải chịu mức thuế mới cao hơn thuế cũ, làm cho giá xe tăng thêm từ 5-7% thậm chí trên 10%, thì tieu thụ xe còn khó hơn nhiều.
Một số DN ôtô đã xây dựng kế hoạch sản xuất cho năm 2009 và với tình hình mờ mịt như dự báo, có hãng đã quyết định giảm tới 50% sản lượng so với 2008.
Một số hình ảnh các bãi xe tại Hoa Kỳ:
Hàng nghìn chiếc Mercedes, Toyota nằm chờ ở cảng lớn thứ hai nước Mỹ Long Beach do các đại lý từ chối nhận hàng. Thị trường ôtô lớn nhất thế giới đang gặp khủng hoảng nặng sau nhiều năm tăng trưởng.
Kinh tế Mỹ khủng hoảng và không chỉ các ông lớn bản địa như General Motors, Ford hay Chrysler bị ảnh hưởng. Hãng xe lớn thứ hai thế giới Toyota đang phải đối mặt với tình trạng nhu cầu xuống dốc không phanh và thiệt hại hàng chục triệu USD vì xe nằm lỳ ở cảng.
New York Times đã tới cảng lớn thứ hai nước Mỹ, Long Beach, bang California để có góc nhìn khác về thị trường ôtô nói riêng và khó khăn của nền kinh tế nói chung.
 |
| Mercedes S-class mới đang ra khỏi tàu chở hàng ngày 18/11. Bình thường, chiếc sedan hạng sang cao cấp này được đưa lên xe tải trong vài giờ để tới các đại lý trên khắp nước Mỹ. Thế nhưng, đây là thời điểm không bình thường của thị trường. Do đó, chúng sẽ ở lại và cảng trở thành điểm đến cuối cùng. Khách hàng chẳng còn mặn mà với xe hơi khi phải dành dụm tiền trả đủ thứ hóa đơn và lãi ngân hàng. |
 |
| Hàng nghìn ôtô nằm ở các cảng. Toyota là thương hiệu được ưa chuộng ở Mỹ nay cũng không nằm ngoài quy luật. Thay vì đến đại lý, những Camry, Yaris, Prius nằm phơi mình ở cảng lớn thứ hai nước Mỹ, sau Los Angeles. Các xe tải chở hàng nằm chờ nhiều ngày trong khi năm ngoái, lúc nào chúng cũng tất bật. Mỗi năm, khoảng 250.000 chiếc Toyota cập cảng Mỹ. |
 |
| Sau khi ở cảng, xe lại được đưa tới bãi. Tốc độ tiêu thụ chậm khiến các nhà sản xuất thiệt hại hàng chục triệu USD. Doanh số toàn thị trường Mỹ giảm 15% so với cùng kỳ 2007. Không được các đại lý và người mua chào đón, các hãng Nhật gặp không ít khó khăn. Nissan vốn hay nhập xe qua cảng Los Angeles nay đánh tiếng với Long Beach để thuê chỗ. Mercedes cũng sốt vó vì thiếu mặt bằng. |
 |
| Bãi để xe rộng thênh thang giờ tràn ngập xe hơi. Không chỉ xe nhập, các ông lớn Mỹ như General Motors, Ford, Chrysler cũng xếp kín những bãi ở bang Michigan. Thậm chí bãi xe ở sân bay cũng được trưng dụng. |
 |
| Theo kế hoạch, khu đất rộng 65 ha này được giải tỏa để xây bến mới. Tuy nhiên, giờ nó được cải tạo làm chỗ để xe. Lần đầu tiên các hãng như Mercedes, Nissan, Toyota lên tiếng thuê lại làm chỗ chứa những mẫu bán chậm. |
 |
| Mỗi xe đều có giấy xác định thời hạn nằm ở cảng. Đây là một trong số những chiếc bị yêu cầu chuyển đi từ 3 tháng trước. Hầu hết xe Mercedes bụi đã bám đầy trên lớp nhựa bảo vệ mũi. Chứng tỏ chúng đã ở đây nhiều tháng. |
 |
| Kurt Golledge, 48 tuổi bên xe tải chở ôtô. Tháng trước, 8 đồng nghiệp của anh đã phải nghỉ việc do đại lý Toyota không có nhu cầu nhận xe. Làm việc cho công ty Allied Systems, khi đến đại lý ở Nevada, họ nói với anh: "Hãy mang chúng đi chỗ khác. "Tất cả đại lý đều nói với tôi như vậy", Golledge cho biết. Thông thường đại lý đặt hàng với hãng từ vài tháng trước. Nhưng nếu cần họ có thể sửa hợp đồng để nhận ít hơn. Vì thế tàu cứ đến nhưng xe chẳng biết đi đâu. Anh đang lo tìm việc mới. |
 |
| Một thay đổi lớn ở cảng Long Beach là không giới hạn mặt hàng. Trước chỉ có xe hơi nhưng nay cả giấy loại cũng đi qua đây. Giấy này dùng xuất sang Trung Quốc để sản xuất hộp đựng thiết bị điện tử. Sau đó xuất ngược lại Mỹ. Giờ đây, nhu cầu giảm và giấy tồn đầy cảng. |
Trọng Nghiệp (theo New York Times